){kind=logo}
" 
Voor je begint:
- Niet elk materiaal past bij elke klas of situatie. Bekijk of beluister het materiaal daarom altijd eerst zelf. Kies wat aansluit bij de leeftijd, de belevingswereld en de situatie van de leerlingen.
- Gebruik de materialen niet als losse opdracht zonder begeleiding, maar als aanleiding voor gesprek, reflectie of verwerking.
- Let ook op leerlingen voor wie het onderwerp dichtbij komt. Soms weet je niet wat er speelt in een thuissituatie. Kondig het onderwerp daarom zorgvuldig aan en geef leerlingen ruimte om aan te geven wat ze wel of niet willen delen.
Kijken
Films en documentaires kunnen helpen om herkenning op te roepen en onderwerpen bespreekbaar te maken die anders moeilijk onder woorden te brengen zijn.
Engels
- The Fault in Our Stars 🔗
Een klassieker voor tieners. Twee jongeren met kanker ontmoeten elkaar in een praatgroep. Het levert gesprekken op over het omgaan met een terminale diagnose, eerste liefde en de angst voor de dood. - My Sister’s Keeper 🔗
Gaat over een meisje dat is verwekt om als donor voor haar zieke zus te dienen. Het snijdt ethische vragen aan over medische beslissingen, familiebanden en autonomie. - End Game 🔗
Een indrukwekkende documentaire die artsen, patiënten en families volgt in de laatste levensfase. Laat goed zien hoe palliatieve zorg in de praktijk werkt.
Nederlands
- In gesprek over leven en dood 🔗
Deze korte voorlichtingsfilms tonen situaties uit de laatste levensfase. Ze zijn zeer geschikt om cultuurverschillen en verschillende opvattingen over de dood te bespreken. - Ik blijf een poosje bij je zitten 🔗
Een film die de zorg rondom de laatste levensfase in beeld brengt. Deze biedt zeven goede voorbeelden van palliatieve zorg.
Lezen
Boeken kunnen jongeren helpen om zich te herkennen in gevoelens, vragen of situaties. Ze kunnen ook gebruikt worden als aanleiding voor een klassengesprek, leesopdracht of mentorles.
- Voor altijd jong – Jade Kops 🔗
Jade Kops vertelt openhartig over haar leven met kinderkanker. Over ziek zijn, behandelingen, hoop, verdriet en toch zoveel mogelijk jong willen blijven. - Je bent jong en je rouwt wat – Lisanne van Sadelhoff 🔗
Lisanne van Sadelhoff schrijft over het verlies van haar moeder en over rouwen als jonge vrouw. Eerlijk, direct en met ruimte voor ongemak, verdriet en humor. - Verder zonder jou – Daan Westerink 🔗
In dit boek vertellen 28 jongeren over het verlies van iemand die ze lief is. Ze delen hoe hun omgeving reageerde en wat hen wel of juist niet hielp.
Luisteren
Een podcast kan een onderwerp dichtbij brengen zonder dat een leerling meteen zelf iets hoeft te zeggen. Je hoort hoe anderen zoeken naar woorden, herinneringen ophalen of praten over gemis, boosheid, liefde en ongemak. Dat kan herkenning geven, maar ook helpen om als klas of mentor het gesprek voorzichtig te openen.
Luister een aflevering altijd eerst zelf en kies een fragment dat past bij de leeftijd en situatie van de klas.
- Een Doodnormale Podcast – Benthe en Sabien 🔗
In deze podcast onderzoeken Benthe en Sabien (zie foto) de dood en rouw vanuit het perspectief van jongeren. Ze gaan in gesprek met ervaringsdeskundigen en experts over onderwerpen waar vaak ongemak omheen zit.
Foto: © 3FM/HUMAN - De Dode Moeders Club – Linda 🔗
Een podcast over dood, rouw en leven met verlies, speciaal gericht op jongvolwassenen die een ouder zijn verloren. Linda bespreekt haar eigen ervaringen en gaat in gesprek met gasten over rouw, herinneringen en verder leven. - Dag voor Dag – Liesbeth Rasker 🔗
Liesbeth Rasker praat met gasten over rouw, verlies en de dood. De gesprekken zijn persoonlijk en open, en laten zien dat rouw voor iedereen anders is en vaak met de dag verandert. - De Één Ouder Vereniging – Quincy 🔗
In deze podcast praat Quincy met jongeren die, net als hij, een ouder hebben verloren. De afleveringen bieden herkenning en kunnen helpen om het gesprek over jong ouderverlies te openen.
Volgen
Social media kan jongeren op een laagdrempelige manier herkenning geven. Ook voor docenten en mentoren kunnen deze accounts helpen om taal, voorbeelden en invalshoeken te vinden.
- Pallialef 🔗
Het Instagramkanaal van Pallialef, met aandacht voor palliatieve zorg, bewustwording en het bespreekbaar maken van ziekte, verlies en rouw. - Myrthe Raaphorst – k_nkerzooi 🔗
Myrthe (zie foto) deelt op Instagram en TikTok over jong zijn met kanker. Haar posts kunnen helpen om te laten zien hoe ziekte onderdeel kan worden van het gewone leven, met alles wat daarbij hoort.
Foto: @k_ankerzooi - Over Mijn Lijk 🔗
Het programma en socialmediakanaal volgen jonge mensen die ongeneeslijk ziek zijn. De verhalen kunnen aanleiding geven voor een gesprek over ziek zijn, toekomst, afscheid en veerkracht. - Monuta Goes – Wouter Groenleer 🔗
Wouter Groenleer deelt via Monuta Goes op een laagdrempelige manier berichten over afscheid, verlies en rouw. Zijn posts kunnen helpen om woorden, voorbeelden en invalshoeken te vinden voor gesprekken over afscheid nemen en omgaan met verlies. - Merel Beks – Club rauw 🔗
Over rouw zoals het echt kan zijn. Merel Beks deelt herkenbare verhalen, taal en voorbeelden die laten zien dat rouw niet netjes of volgens een vast patroon verloopt, maar rauw, persoonlijk en soms ook heel alledaags kan zijn.
Doen
Soms helpt het om niet alleen te kijken, lezen of luisteren, maar ook iets concreets te gebruiken om het gesprek op gang te brengen. Hieronder vind je materialen die kunnen helpen bij een mentorles, individueel gesprek of klein groepsgesprek.
- Openhartig Afscheid – gesprekskaarten 🔗
Een kaartspel met vragen om met elkaar in gesprek te gaan na het verlies van een dierbare. De kaarten kunnen helpen om herinneringen, gevoelens en vragen bespreekbaar te maken. Zet dit materiaal zorgvuldig in en kies vooraf welke vragen passen bij de leeftijd en situatie van de leerling of groep. - Kankerspoken – Digibox voor jongeren 🔗
Kankerspoken biedt informatie en materiaal voor jongeren die te maken hebben met kanker bij een ouder of andere naaste. De Digibox bevat uitleg, herkenning en handvatten die kunnen helpen om te praten over wat er thuis, op school en in jezelf gebeurt.
Tips voor gebruik in de klas
Gebruik één fragment, aflevering, tekst of post als startpunt. Je hoeft niet altijd een hele film of podcast te behandelen.
Mogelijke vragen om het gesprek te openen:
- Wat raakte je in dit fragment?
- Wat vond je moeilijk om te zien, horen of lezen?
- Wat zou jij tegen iemand in deze situatie willen zeggen?
- Wat helpt wel, en wat helpt misschien niet?
- Waarom vinden mensen het soms moeilijk om over ziekte, dood of rouw te praten?
- Wat heeft iemand nodig die hiermee te maken krijgt?
Geef leerlingen ook de mogelijkheid om schriftelijk te reageren. Niet iedereen wil of kan hierover hardop praten in de klas.